کلمه صفت یعنی حالت شیء. صفات یک حرف عبارتند از حالت مختلفه ای که آن حرف در هنگام تولید پیدا می کند مانند
سختی، نرمی، سستی و ...
برای قاریان قرآن کریم، شناخت صفات حروف از ضروریات تلاوت است.با رعایت این صفات، حق هر حرف به خوبی اداء شده و حروف دقیقا از یکدیگر متمایز می گردند.
ما در این بخش به چند صفت از مهمترین و کاربردی ترین صفات حروف اشاره می کنیم.
صفت استعلاء
این مبحث در واقع بخشی از کلید سوم لهجه عرب است که در درس های بعدی تحت عنوان تفخیم و ترقیق بطور مشروح مورد بحث قرار خواهد گرفت. بنابراین از اهمیت زیادی برخوردار است.
لغت استعلاء به معنای برتری طلبی- میل به بلندی و در اصطلاح تجویدی،عبارت است از میل ریشه زبان به سوی سقف دهان در هنگام تلفظ حرف.
در اثر این صفت، حرف حالت پر حجم و درشتی به خود می گیرد که به این حالت تفخیم می گویند.
پس حروف استعلاء باید با صدای پر حجم و درشت تلفظ شوند.
حروف استعلاء هفت حرفند که عبارتند از:
ص - ض - ط - ظ - خ - غ - ق
چهار حرف اول یعنی ص - ض - ط - ظ از سه حرف باقی مانده درشت تر و قوی ترند.
مثال ص: صَدَقَ - قَصَصَ
ض: ضَرَب - ضَعُفَ
ط: طَبَقاً - لِلطّاغین
ظ: غَلیظاً - ظَلَّ
خ: خَرَجوا - خَبالاً
غ: غَرَبَت - غافرینَ
ق: قاتِلوا - قَبلَ

صفت استفال
صفت استفال به معنای پایین آمدن - پشت شدن و در اصطلاح تجویدی عبارت است از: پایین آمدن ریشه زبان و دور شدن آن از کام بالا.
در اثر صفت استفال، این حروف به حالت ترقیق یعنی با صدای نازک و کم حجم تلفظ می شوند. بجز حروف استعلاء، بقیه حروف دارای صفت استفال می باشند.
باید دقت کرد که درشتی حروف استعلاء در کلمات، بر تلفظ حروف استفال قبل و بعد آن ها، تاثیر نگذارد.
صفت قلقلة
کلمه قَلقَلة به معنای اضطراب-بی قراری-تکان خوردن و در تجوید عبارت است از حرکت مختصر حروف ساکن.
صفت قلقلة مخصوص 5 حرف ق-ط-ب-ج-د می باشد که در عبارت قُطبُ جَدّ جمع شده اند.
این حروف هرگاه ساکن شوند، چه در وسط کلمه و چه در آخر(هنگام وقف) قلقلة می گیرند، یعنی باید مختصری حرکت پیدا کنند. اگر صفت قلقلة در حروف قطب جد رعایت نگردد، صدای این حروف در هنگام سکون در مخرجشان محبوس شده و بگوش نخواهد رسید.لذا با رها کردن صدای این حروف، مشکل حل می شود.
دو نکته مهم:
1-باید دقت کرد که قلقلة به حرکت کامل ( فتحه - کسره - ضمه) تبدیل نگردد
2-در مورد 32 حرف باقی مانده، باید کمال دقت را بنمائید که در موقع سکون به هیچ وجه قلقلة نگیرند.

صفت لین
لین به معنای نرمی- ضد خشونت و در تجوید عبارت است از به نرمی اداء شدن حرف.
این صفت، مخصوص دو حرف واو ساکنه ی ماقبل، مفتوح و یاء ساکنه ی ماقبل، مفتوح است ــَـ و ، ـــَــ ی
مثال: خَوفٍ - یَوماً - لَبَغَوا - بَیتٍ

منبع حلیة القرآن جلد یکم بروایت از حفص از عاصم، مولف سید محسن موسوی بلده