شرايط و آداب قرآن خواندن

درکلامى که بلا واسطه از خدا صادر شده باشد، و لفظ آن از غايت وفصاحت به حدّ اعجاز رسيده باشد تأمّل وتفکر کن . معناي قرآن مشتمل بر اصول حقايق معارف و مواعظ و احکام، و متضمّن مفاهيم دقيق تربيتي است .کسى که از اهل ايمان باشد و مواظبت بر تلاوت آن کند و آداب و شرايط تلاوت را رعايت کند آثار و فوايد معنوي آن به او خواهد رسيد.

آداب ظاهريّه قرائت قرآن‏

نخست اينکه با وضو باشد. و به طريق ادب، با سکون و وقار نشسته باشد، و پاى خود را در نزد قرآن دراز نکرده باشد . بلکه مانند کسى باشد که در نزد فرد جليل الشّأن مى‏نشيند، يا مى‏ايستد. وبايد قرآن را شمرده و به تأنّى بخواند. ... و از جمله آداب، آن است که: گريه کند. اگر از ريا کردن ايمن باشد اندکى بلند بخواند و حقّ آيات را مراعات کند، بدين نحو که: چون به آيه سجده رسد سجده کند. و چون به آيه عذاب رسد پناه به خدا ببرد. چون به آيه رحمت و ذکر نعيم بهشت رسيد، آن را از خدا مسئلت کند. و چون به آيه‏اى رسيدي که: مشتمل بر تسبيح يا تکبير پروردگار باشد تسبيح و تکبير او کند و چون به آيه دعا و استغفار رسد دعا و استغفار کند.

ذکر ابتدا و دعاي پاياني قرآن

و در ابتداى قرائت بگويد: «أعوذ باللّه السّميع العليم من الشّيطان الرّجيم». و از هر سوره که فارغ شود بگويد: «صدق اللّه العلىّ العظيم و بلغ رسوله الکريم اللّهم انفعنا به و بارک لنا فيه الحمد للّه ربّ العالمين».

ادامه نوشته

تجوید و ضرورت آموزش مخارج حروف

تجوید

کلمه تجوید از نظر لغوی به معنای<< حسن بخشیدن – نیکو گرداندن >> است و از نظر اصطلاحی( در قرائت ) عبارت است از : صحیح اداء کردن از نظر مخرج ، صفات و احکام آن حرف

صفات حرف : یعنی حالات مختلفی که همیشه با حرف همراه است.( صفت استعلاء و استفال و قلقله و لین)

احکام حرف : حالات موقتی که در اثر ترکیب در کلمه برای حرف پیش می آید.(ادغام،تفخیم و ترقیق حروف و غیره)

مخارج حروف

مخرج در لغت به معنای خروج و در تجوید عبارت از محل خروج و اداء حروف زبان عربی.

در میان 28 حرف زبان عربی فقط 10 حرف با زبان فارسی تفاوت دارد . این 10 حرف عبارتنداز : << ث، ح ، ذ ، ص ، ض ، ط ، ظ ، ع ، غ ، و >>   18 حرف باقیمانده از جهت تلفظ با زبان فارسی تفاوت چندانی ندارند.

ضرورت آموزش مخارج حروف

اگر حروف از مخارج اصلی و صحیح خود اداء نگردند ، معنای کلمات تغییر پیدا می کند و بالطبع مفهوم جملات و آیات قران معنا و مفهوم دیگری می یابد.

برای مثال : در جمله << وَ اللّهُ هُوَ السَّمیعُ العَلیم >> اگر کلمه ( علیم ) با الف ( همزه ) خوانده شود ، یعنی : ( الیم ) معنای آن این می شود : ( و خداوند شنوای دردناک است ) در صورتی که معنای صحیح این جمله ( و خداوند شنوای داناست) می باشد.

و یا در جمله << فَبَشِّرهُم بِعَذابٍ اَلیم >> ( پس ایشان ( کفار ) را به عذابی دردناک بشارت بده ) چنانچه ( الیم ) اشتباهاً با (عین ) خوانده شود ، یعنی ( علیم ) معنای آن ( پس ایشان را به عذابی دانا بشارت بده ) خواهد بود .  

نگاهي به مشكلات آموزش قرآن دركشور (بخش پایانی)

در قسمت هاي اول و دوم مقاله «مشكلات آموزش قرآن در كشور» مباحث: چه كساني مقصرند، مردم يا متوليان قرآني كشور؟، بي توجهي به برنامه ريزان به انس روزانه مردم با قرآن، پيشنهادهاي كارساز، انتظار قرآن از ما، و فهم قرآن براي فارسي زبانان مورد بررسي قرار گرفت. اينك سومين و آخرين بخش مطلب را از نظر مي گذرانيم.
با توجه به نظرات هوارد گاردنر، هوش هاي چندگانه، هفت راه مختلف براي نشان دادن قابليت فكري افراد است:
1- هوش زباني: توانايي استفاده از زبان به طور مؤثر (مبلغان، سخنرانان، شاعران، مجريان و روزنامه نگاران).
2- هوش موسيقايي: توانايي خلق، درك و ارج گذاري موسيقي (قاريان قرآن، مداحان، خوانندگان و آهنگ سازان).
3- هوش منطقي- رياضي: توانايي استدلال منطقي (فقيهان، مفسران، دانشمندان و رياضيدان).
4- هوش فضايي: توانايي تشخيص جزئيات امور و تجسّم و تغيير اشياي ديداري به طور ذهني (ملوانان، خلبانان).
5- هوش بدني- جنبشي: توانايي استفاده ماهرانه از حركات بدني و تجسم و كاركردن با اشياء (ورزشكاران، بازيگران).
6- هوش طبيعت گرايانه: تشخيص جنبه هاي مختلف طبيعت
(زيست شناسان).
7- هوش ميان فردي: توانايي تشخيص جنبه هاي ظريف رفتار هاي ديگران (پزشكان؛ فروشندگان).

ادامه نوشته

آموزش قران برای کودکان(3)

سلام بچه ها....خسته نباشید.... تا حالا که سخت نگذشته...گذشته !؟؟؟... اگر هم سخت گذشته باشه خداییش می ارزه...آخه حیفه که اسم مسلمونی را یدک بکشیم ولی نتونیم قرآن بخونیم....تازه ... بعضی وقتا خودمون احساس میکنیم که خوندن قرآن میتونه چه آرامشی بهمون بده ...

یه چیزی هم یادم امد که اگر اجازه بدین میگم...بعضی از کامنت هایی که دوستان لطف میکنن و میذارن ...احساس میکنم از روی تعارفه.... شاید این دوستان خوب من منظور من را درک نکردن....جهت اطلاع همۀ دوستان گلم که از این وب دیدن میکنن عرض میکنم که من از راه انداختن این وبلاگ (آموزش قرآن کریم) به جز آموزش روخوانی کلام خدا، هیچ هدف دیگه ای ندارم... اگر هم عزیزی آمد و نظر نذاشت اصلاً ناراحت نمیشم...و اگر برای یاد گرفتن بیاد ارزشش از نظر گذاشتن بالاتره ...چرا که خدا خودش میدونه من چرا این وبلاگ را راه اندازی کردم.... وظیفۀ من بوده

یکی از دوستان فرموده بودن که من از تنوع رنگی زیادی استفاده میکنم....البته درست میفرمایند ایشون.... ولی من میخواستم برای شروع کار تمایز حرکات را نشان داده باشم تا به فرد مبتدی در خواندن کلمات کمک شده باشد.

ادامه نوشته

آموزش قران برای کودکان(2)

دوستان گلم سلام....امیدوارم حال همگی خوب باشه و در کنار خانوادتون روزهای خوشی را سپری کنید....

بچه ها...من در مورد آموزش قرآن از طریق وبلاگ تجربۀ زیادی ندارم....ولی دارم سعی خودمو میکنم تا آنجا که میتونم منظور خودمو برسونم...اگر یه جاهایی هست که متوجه منظور من نمیشین،بگین تا اونجا که میتونم در خدمتتون هستم....راستی...یادتون نره ....بیاییم همدیگه را دعا کنیم...مطمئن باشین نتیجه میگیریم....

یه چیز دیگه....سعی خودمونو بکنیم روزی حداقل یک صفحه ازقرآن کریم را بخونیم.... باور کنید وقت زیادی نمیگیره....نتایج خوبی هم در پی داره که همه جا اونا را ذکر کردن...

چون این آموزش از طریق وب صورت می گیرد و حضوری نمی باشد، بنده مجبورم توضیح بیشتری بدهم که متوجه منظور این حقیر بشین. پس اگر مطلبی کمی به طول انجامید به بزرگواری خودتون ببخشید

ادامه نوشته

آموزش قران برای کودکان(1)

سلام به دوستان....

قبل از شروع کلاس به عزیزان عرض میکنم که من فکر می کنم یاد گرفتن روخوانی قرآن خیلی آسان و ساده  است (به شرطها و شروطها)....یعنی با تمرین مداوم (حداقل روزی یک صفحه) در عرض مدتی کوتاه شما موفق به یادگیری کامل قرائت کلام خدا می شوید.

 لطفاً اگر قاعده یا مطلبی را یاد گرفتید ، سعی کنید مثالهای مشابه را در قرآن پیدا کرده و حتماً آنها را تمرین کنید.

َ   ِ  ُُ

درس اول در مورد حرکات (إعراب)می باشد   

حتماًَ قبلاً با این حرکات آشنا شدید ، بترتیب از سمت راست : فتحه ، کسره  و ضمه میباشند.

اهمیت حرکات موقعی مشخص میشود که ما بخواهیم حروف را بدون حرکت بخوانیم....خواهیم دید که چنین چیزی ممکن نیست....پس وجود حرکات یا اعراب در کلمه لازم و ضروری است.

بیاییم همه سعیمان را بکنیم که به همراه کلمات، همان حرکات همراه آنرا بخوانیم  یعنی همان حرکتی را بخوانیم که در زیر یا بالای حرف وجود دارد و حرکتی را عوض نکنیم.

چون اگر حرکت را عوض کنیم معنی کلمه هم عوض میشود(بعداً چند مثال میارم)

ادامه نوشته

صفات حروف

کلمه صفت یعنی حالت شیء. صفات یک حرف عبارتند از حالت مختلفه ای که آن حرف در هنگام تولید پیدا می کند مانند
سختی، نرمی، سستی و ...
برای قاریان قرآن کریم، شناخت صفات حروف از ضروریات تلاوت است.با رعایت این صفات، حق هر حرف به خوبی اداء شده و حروف دقیقا از یکدیگر متمایز می گردند.
ما در این بخش به چند صفت از مهمترین و کاربردی ترین صفات حروف اشاره می کنیم.
صفت استعلاء
این مبحث در واقع بخشی از کلید سوم لهجه عرب است که در درس های بعدی تحت عنوان تفخیم و ترقیق بطور مشروح مورد بحث قرار خواهد گرفت. بنابراین از اهمیت زیادی برخوردار است.
لغت استعلاء به معنای برتری طلبی- میل به بلندی و در اصطلاح تجویدی،عبارت است از میل ریشه زبان به سوی سقف دهان در هنگام تلفظ حرف.
در اثر این صفت، حرف حالت پر حجم و درشتی به خود می گیرد که به این حالت تفخیم می گویند.
پس حروف استعلاء باید با صدای پر حجم و درشت تلفظ شوند.
حروف استعلاء هفت حرفند که عبارتند از:
ص - ض - ط - ظ - خ - غ - ق
چهار حرف اول یعنی ص - ض - ط - ظ از سه حرف باقی مانده درشت تر و قوی ترند.
مثال ص: صَدَقَ - قَصَصَ
ض: ضَرَب - ضَعُفَ
ط: طَبَقاً - لِلطّاغین
ظ: غَلیظاً - ظَلَّ
خ: خَرَجوا - خَبالاً
غ: غَرَبَت - غافرینَ
ق: قاتِلوا - قَبلَ

صفت استفال
صفت استفال به معنای پایین آمدن - پشت شدن و در اصطلاح تجویدی عبارت است از: پایین آمدن ریشه زبان و دور شدن آن از کام بالا.
در اثر صفت استفال، این حروف به حالت ترقیق یعنی با صدای نازک و کم حجم تلفظ می شوند. بجز حروف استعلاء، بقیه حروف دارای صفت استفال می باشند.
باید دقت کرد که درشتی حروف استعلاء در کلمات، بر تلفظ حروف استفال قبل و بعد آن ها، تاثیر نگذارد.
صفت قلقلة
کلمه قَلقَلة به معنای اضطراب-بی قراری-تکان خوردن و در تجوید عبارت است از حرکت مختصر حروف ساکن.
صفت قلقلة مخصوص 5 حرف ق-ط-ب-ج-د می باشد که در عبارت قُطبُ جَدّ جمع شده اند.
این حروف هرگاه ساکن شوند، چه در وسط کلمه و چه در آخر(هنگام وقف) قلقلة می گیرند، یعنی باید مختصری حرکت پیدا کنند. اگر صفت قلقلة در حروف قطب جد رعایت نگردد، صدای این حروف در هنگام سکون در مخرجشان محبوس شده و بگوش نخواهد رسید.لذا با رها کردن صدای این حروف، مشکل حل می شود.
دو نکته مهم:
1-باید دقت کرد که قلقلة به حرکت کامل ( فتحه - کسره - ضمه) تبدیل نگردد
2-در مورد 32 حرف باقی مانده، باید کمال دقت را بنمائید که در موقع سکون به هیچ وجه قلقلة نگیرند.

صفت لین
لین به معنای نرمی- ضد خشونت و در تجوید عبارت است از به نرمی اداء شدن حرف.
این صفت، مخصوص دو حرف واو ساکنه ی ماقبل، مفتوح و یاء ساکنه ی ماقبل، مفتوح است ــَـ و ، ـــَــ ی
مثال: خَوفٍ - یَوماً - لَبَغَوا - بَیتٍ

منبع حلیة القرآن جلد یکم بروایت از حفص از عاصم، مولف سید محسن موسوی بلده

روش های سه گانه ترتیل قرآن کریم

در قرآن کریم صراحتا تاکید شده است که این کلام الهی به ترتیل خوانده شود.
ترتیل عبارت است از تلاوت حروف و کلمات قرآن به صورت صحیح و شمرده همراه با تدبر در معانی آیات.
اما ترتیل از لحاظ سرعت می تواند به سه روش صورت گیرد. 1-تحقیق -2 تدویر 3- تحدیر

قرائت به روش تحقیق:
یعنی خواندن قرآن با سرعت کم و دقت زیاد.
از این روش می توان در امر آموزش قرائت استفاده نمود. هر چند آیات کمتری خوانده می شود، اما امکان اداء صحیح حروف و تدبر در معانی بیشتر است.

قرائت به روش تدویر:
یعنی خواندن قرآن با سرعت متوسط. بدیهی است نسبت به روش تحقیق در یک زمان واحد آیات بیشتری خوانده می شود.
این همان روشی است که در میان مردم به روش ترتیل مشهور شده است.
شاید به این علت بهترین نوع است و خیرالامور اوسطها

قرائت به روش تحدیر:
یعنی تلاوت با سرعت زیاد. البته بدیهی است هرچه سرعت قرائت بیشتر شود، ناگزیر توانایی در اداء قواعد و تدبر در معانی کمتر می گردد. اما به هر حال باید بخاطر داشت که در (حدر ) نیز نباید سرعت آن چنان زیاد باشد که از حد ترتیل خارج گردد.
از این روش، برای تلاوت هر چه بهتر آیات قرآن کریم و کسب ثواب افزون تر استفاده می شود و طبعا برای مبتدی اصلا روش مناسبی نیست. چرا که نه قادر به حفظ صحّت قرائت خواهد بود و نه تدبر در معانی میسّر می باشد.
منبع حلیة القرآن جلد 1 بروایت حفص از عاصم مولف: سید محسن موسوی بلده