امام خميني و زندگي قرآني

امام خميني و زندگي قرآني
شناخت قرآن

كتاب "شناخت قرآن: پژوهشي در پرتو مكتب عرفاني" را جوادعلي كسار نوشته و محمدعلي سلطاني آن را ترجمه كرده است. كتاب مذكور را موسسه چاپ و نشر عروج در 668 صفحه منتشر نموده است. در بخشي از اين كتاب درباره زندگي قرآني امام خميني چنين مي‌خوانيم.
به منظور ايجاد تناسب ميان روزشمار شخصيتي و توجه فراگير قرآني در زندگي امام خميني، مناسب ديدم به عنوان مقدمه، به آرزوهاي ايشان در زمينه احياء زندگي قرآني كه همه زندگي او را فراگرفته بود، اشاره‌هاي گويايي داشته باشم. او آرزو داشت كه همه امت، بلكه همه انسان‌ها، ‌حضور قرآن را در زندگيشان ببينند و تشنگي جان‌هايشان را با چشمه‌هاي معرفت زلال و فراوان قرآني سيراب نمايند، چنان كه در يكي از بيانيه‌هايش، همه مسلمان‌ها را به پيوند با قرآن و تحكيم علاقه با آن فرامي‌خواند و آن را به قطرات آبي تشبيه مي‌كند كه بايد براي حفظ وجودش به دريا بپيوندد، و گرنه نابود مي‌شود و از ميان مي‌رود. ايشان مي‌فرمايند:
اي قطره‌ها! به دريا متصل بشويد تا محفوظ باشيد، و الا مستهلك و از بين مي‌رويد. اي افكار كوتاه! بيدار بشويد، خودتان را متصل كنيد به اين دريا؛ درياي الوهيت، درياي نبوت، درياي قرآن كريم.
در سخن ديگري، شرط خودباوري و قطع ريشه وابستگي و آزادي از آن را در بازگشت به قرآن و يكي‌شدن با آن مي‌داند و مي‌گويد:
هان اي قطره‌هاي جدا از اقيانوس قرآن و اسلام، به خود آييد و به اين اقيانوس الهي متصل شويد و به اين نور مطلق استناره كنيد، تا چشم طمع جهانخواران از شما ببرد و دست تطاول و تجاوز آنان قطع شود و به زندگاني شرافتمندانه و ارزش‌هاي انساني برسيد.

ادامه نوشته

قرآن در کلام دانشمندان بزرگ جهان

کتاب آسماني مسلمانان که معجزه جاويدان پيامبر اعظم(ص) است، داراي محتوايي عميق و در بردارنده آيين راستي و درستي و نشان دهنده رسم زندگي است.
مرور ديدگاه غيرمسلمانان غربي درباره کتاب آسماني اسلام درجاي خود ما را به تامل بيشتري براي فهم و درک از آموزه هاي وحي وا مي دارد.
* محور افکار مردم جهان
گوته، دانشمند و حافظ شناس آلماني، مي گويد: «ساليان دراز کشيشان از خدا بي خبر، ما را از پي بردن به حقايق قرآن مقدس و عظمت آورنده آن دور نگه داشتند؛ اما هر قدر قدم در جاده علم و دانش نهاديم و پرده تعصب را دريديم، عظمت احکام مقدس قرآن، بهت و حيرت عجيبي در ما ايجاد نمود. به زودي اين کتاب توصيف ناپذير، محور افکار مردم جهان مي گردد! »آلبرت انيشتين، فيزيکدان آمريکايي، معتقد است: «قرآن کتاب جبر يا هندسه نيست؛ مجموعه اي از قوانين است که بشر را به راه صحيح، راهي که بزرگترين فلاسفه و دانشمندان دنيا از تعريف و تعيين آن عاجزند، هدايت مي کند.»
*آزاد از تشريفات ناروا
ويل دورانت، شرق شناس آمريکايي، اظهار مي دارد: «در قرآن، قانون و اخلاق يکي است. رفتار ديني در قرآن، شامل رفتار دنيوي هم مي شود و همه امور آن از جانب خداوند و به طريق وحي آمده است. قرآن در جانهاي ساده، عقايدي آسان و دور از ابهام پديد مي آورد که از رسوم و تشريفات ناروا آزاد است.»
* به آرامش رسيدم
پروفسور آرتور آربري، از مترجمان مشهور قرآن به زبان انگليسي، مي گويد: «زماني که به پايان ترجمه قرآن نزديک مي شدم، سخت در پريشاني به سر مي بردم؛ اما قرآن چنان آرامش خاطري به من مي بخشيد که براي هميشه به خاطر خواهم داشت. من در حالي که مسلمان نيستم، قرآن را خواندم تا آن را درک کنم و به تلاوت آن گوش دادم تا مجذوب آهنگ هاي نافذ و مرتعش کننده اش شوم و تحت تأثير آهنگش قرار گيرم و به کيفيتي که مسلمانان واقعي و نخستين داشتند، نزديک گردم تا آن را بفهمم.»
*گواه برمقام عالي اسلام
لئوتولستوي، نويسنده روسي، نيز تصريح مي کند: «هر کس بخواهد سادگي و بي پيرايگي اسلام را دريابد، بايد قرآن مجيد را مطالعه کند. در قرآن، قوانين و تعليمات حقيقي و احکام آسان و ساده براي عموم بيان شده است. آيات قرآن به خوبي بر مقام عالي اسلام و پاکي روح آورنده اش گواهي مي دهد.»
* دعوت کننده به انديشه
دکتر هانري کُربن(اسلام شناس فرانسوي) درباره قرآن مي گويد: «اگر قرآن خرافي بود و از جانب خداوند نبود، هرگز جرأت نمي کرد که بشر را به علم و تعقل و تفکر دعوت کند. هيچ انديشه اي به اندازه قرآن محمد(ص) انسان را به دانش فرا نخوانده است، تا آنجا که نزديک به نهصد و پنجاه بار در قرآن، از علم و عقل و فکر سخن رفته است.»
*مونس هميشگي من
ارنست رنان، فيلسوف فرانسوي، معتقد است: «در کتابخانه من هزاران جلد کتاب سياسي ،اجتماعي، ادبي و... وجود دارد که هر کدام را بيش از يک بار نخوانده ام؛ اما يک جلد کتاب هست که هميشه مونس من است و هر وقت خسته مي شوم و مي خواهم درهايي از معاني و کمال به رويم باز شود، آن را مطالعه مي کنم. اين کتاب، قرآن - کتاب آسماني مسلمانان - است.»
* نظامي براساس اصول اسلام
ناپلئون بناپارت، امپراطور فرانسه، مي گويد: «اميدوارم آن زمان دور نباشد که من بتوانم همه دانشمندان جهان را با يکديگر متحد کنم تا نظامي يکنواخت، فقط براساس اصول قرآن مجيد که اصالت و حقيقت دارد و مي تواند مردم را به سعادت برساند، ترسيم کنم. قرآن به تنهايي عهده دار سعادت بشر است.»
* اسرار وحي و حکمتهاي دين
مهاتما گاندي، رهبر فقيد هند، اظهار مي دارد: «از راه آموختن علم قرآني، هر کس به اسرار وحي و حکمتهاي دين، بدون داشتن هيچ خصوصيت ساختگي ديگري پي مي برد. در قرآن هيچ اجباري براي تغيير دين و مذهب انسانها ديده نمي شود. قرآن به راحتي مي گويد: هيچ زور و اکراهي در دين وجود ندارد.»
*درک درست از کتاب آسماني
ژان ژاک روسو، متفکر و روان شناس مشهور فرانسوي، برداشت منحصر به فردي از قرآن دارد. او مي گويد: «بعضي از مردم بعد از آنکه مقدار کمي عربي ياد گرفتند، قرآن را خوانده، اما درست درک نمي کنند. اگر مي شنيدند که محمد(ص) با آن کلام فصيح و آهنگ رساي عربي آن را مي خواند، هر آينه به سجده مي افتادند و ندا مي کردند: اي محمد عظيم! دست ما را بگير و به محل شرف و افتخار برسان. ما به خاطر ياري تو حاضريم جان خويش را فدا سازيم.»

علامه مجلسى و تعامل با روایات تفسیرى (2)

4ـ1 . اراده همزمان ظاهر و باطن

از جمله مباحث زبانشناختى كه به خاطر نقش آن در بازشناخت متون وحیانى در اصول فقه به طور جدّى مطرح است, امكان یا عدم امكان استعمال لفظ و اراده همزمان دو معنا از آن است. بیشتر صاحب نظران و اصولیان بر این باورند كه چنین استعمالى محال است; زیرا لفظ به مثابه و آینه اى است كه از چهره آن مى توان معنا را در نگریست و محال است همزمان از یك آینه دو معناى متفاوت را كه طبق مدعا, هر یك مدلول نام لفظ است, به نظاره نشست.
در برابر, بزرگانى همچون آیةاللّه شیخ عبدالكریم حایرى یزدى و امام خمینى ـ با این ادعا كه رابطه لفظ و معنا قرار دادى و تابع جعل جاعل است ـ با گروه نخست به مخالفت برخاسته و اراده همزمان دو معنا یا بیشتر از یك لفظ را جایز وممكن دانسته اند. 33
مدعیان استحاله چنین استعمالى با اشكالى بزرگ روبه رو شده اند

ادامه نوشته

علامه مجلسى و تعامل با روایات تفسیرى (1)

چنان كه مى دانیم, بخشى از روایاتى كه از ائمه (علیهم السّلام) , به دست ما رسیده, ناظر به تفسیر و تأویل آیات قرآن كریم است كه ما آنها را «روایات تفسیرى» مى نامیم. این روایات , به طور پراكنده و به مناسبت هاى مختلف صادر شده و در جوامع روایى شیعه منعكس شده اند.
چنان كه جلال الدین سیوطى كلیه روایات تفسیرى اهل سنّت را در قالب تفسیر الدر المنثور گردآورى كرد, جمعه عروسى حویزى با تدوین تفسیر نورالثقلین و نیز سیدهاشم بحرانى با نگاشتن البرهان فى تفسیر القرآن به جمع آورى تمامى روایات تفسیرى شیعه پرداختند. این دو مفسر نامى كوشیدند تا همه روایاتى كه به طور مستقیم یا غیر مستقیم به تفسیر و تبیین مدالیل آیات پرداخته اند, ذیل آیه مورد نظر ارائه نمایند; هرچند به خاطر محدودیتِ این گروه از روایات, تنها بخشى از آیات قرآن به صورت ترتیبى در تفسیر آنها ذكر شده اند.

ادامه نوشته

شهید مطهری رحمت الله علیه و مباحث علوم قرآنی (قسمت دوم و پایانی)

اعجاز

استاد شهید مطهری در آثار متعدد خویش سخنان زیادی در بحث اعجاز مطرح کرده و جنبه های لفظی و معنوی اعجاز قرآن را کم و بیش مورد بحث قرار داده است. ایشان در مورد پندارها و اشکالاتی که در مورد اعجاز قرآن مطرح شده اند یا آیات و سوره ای که با آن ها معارضه شده، سخنی به میان نیاورده است. در مورد «تحدی» قرآن می فرماید: قرآن معجزه ی جاوید خاتم الانبیاست. از بدو نزول قرآن در مکه، رسول اکرم(ص) رسما مردم را به تحدی دعوت کرد . یعنی مدعی شد که قرآن کار خداست و از هیچ بشری ساخته نیست که بتواند مثل آن را بیاورد. اگر قادرید مثل آن را بیاورید، اما بدانیدکه اگر جن و انس پشت به پشت هم دهند، قادر نخواهند بود . مخالفان پیامبر نه در آن زمان و نه در زمان های بعد، نتوانسته اند به این مبارزه طلبی پاسخ مثبت بدهند .
توجیه مخالفان در آن عصر این بود که می گفتند قرآن جادو است . این اتهام در واقع اعتراف ضمنی به خارق العاده بودن قرآن بود .

ادامه نوشته

شهید مطهری (رحمت الله علیه) و مباحث علوم قرآنی (قسمت اول)

در آثار شهید مطهری، به صورت مستقیم و گاه غیرمسقیم، به مباحث قرآنی پرداخته شده است. استاد مطهری از جمله احیاگرانی است که بازگشت به قرآن را به عنوان راهکاری برای رفع مشکلات فکری عصر حاضر مطرح کرده است. وی قرآن را کتابی می داند که منبع اصلی و اساسی دین و ایمان و اندیشه ی هر مسلمان است و لذا شناخت آن به عنوان مؤثرترین کتاب در تکوین سرنوشت بشر، امری ضروری است[مطهری، 1372، ج 7:1].
آثار به یادگار مانده از این استاد گران قدر تا آن درجه اهمیت دارند که حضرت امام خمینی (ره) در این باره می فرمایند : « من به دانشجویان و طبقه ی روشن فکران متعهد توصیه می کنم که کتاب های این استاد عزیز را نگذارند با دسیسه های غیر اسلامی فراموش شود . آثار قلم و زبان او بی استثنا آموزنده و روان بخش است و مواعظ و نصایح او که از قلبی سرشار از ایمان و عقیده نشئت می گرفت، برای عارف و عامی سودمند و فرح زاست. »

ادامه نوشته

جلوه‏هاى قرآن در بینش امام خمینى( ره )

قرآن مجید یكى از دو ثقلى است كه پیامبر گرامى از خود به یادگار گذارده است، محدثان اسلامى از پیامبر گرامى نقل كرده‏اند كه آن حضرت فرمود: انى تارك فیكم الثقلین كتاب الله و عترتى لن یفترقا حتى یردا على الحوض (1)
من در میان شما دو چیز سنگین و گرانبها با به یادگار مى گذارم و آن دو عبارت اند از كتاب خدا و خاندانم، این دو هرگز ا زیكدیگر جدا نمى‏شوند، تا روز قیامت به من بپیوندند.
بنابر این، قرآن و عترت، دو ركن ركین و دو اصل اصیل، براى زندگى سعادتمندانه در دنیا و آخرت به شمار مى روند. سخن در این مقاله پیرامون بینش امام در جلوه‏هاى مختلف قرآن است. اما بینش امام درباره عترت و ارج و ارزشى كه گفتار و رفتار آنان در هدایت انسانها دارد، از موضوع بحث ما بیرون است و علاقه‏مندان مى توانند بینش امام را درباره عترت و اهل بیت پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم از مقدمه‏اى كه در وصیت نامه سیاسى خود نوشته‏اند، به دست آورند. خوشبختانه، این آخرین یادگار امام به زبان‏هاى مختلف ترجمه شده و موضع امام را درباره هر دو، روشن كرده است.
در میان ابعاد مختلف قرآن، كه امام در درس‏ها و یا سخنرانى‏هاى خود پیرامون آنها سخن گفته است، چند مسأله را بر گزیده و به توضیح دیدگاه‏هاى امام درباره آنها مى پردازیم. مأخذ ما براى تبیین نظریه‏هاى وى، مدارك یاد شده در زیر است:

ادامه نوشته

قرآن در کلام بزرگان

اگر اندیشه محمد (ص) خرافی بود واگر قرآن او وحی الهی نبود هرگز جرات نمی کرد بشر را به علم دعوت کند هیچ بشری و هیچ طرز فکری به اندازه محمد (ص) و قرآن ، به دانش دعوت نکرده اند تا آنجا که در قرآن نهصد و پنجاه بار از علم و فکر و عقل سخن به میان آمده است.

گوته شاعر و نویسنده معروف آلمانی

سالیان دراز کشیشان از خدا بی خبر ما را از پی بردن به حقایق قرآن مقدس و عظمت آورنده آن دور نگه داشته اند . اما هر قدر که ما قدم در جاده علم و دانش نهاده ایم و پرده تعصب را دریده یم ، عظمت احکام مقدس قرآن ، بهت و حیرت عجیبی در ما ایجاد نموده است . به زودی این کتاب توصیف ناپذیر ، محورافکار مردم جهان می گردد.

آلبرت انیشتاین

قرآن کتاب جبر یا هندسه نیست ، مجموعه ای از قوانی است که بشر را به راه صحیح ، راهی که بزرگترین فلاسفه و دانشمندان دنیا از تعریف و تعیین آن عاجزند هدایت می کند.

پرفسور آرتو آربری

که یکی از مترجمان مشهور قرآن به زبان انگلیسی است ، می گوید: زمانی که به پایان ترجمه قرآن نزدیک می شدم سخت در پریشانی به سر می بردم : اما قرآن آنچنان آرامش خاطری به من می بخشید که برای همیشه به خاطر خواهم داشت . من در حالی که مسلمان نیستم قرآن را خواندم تا آن را درک کنم و به تلاوت آن گوش دادم تا مجذوب آهنگهای نافذ و مرتعش کننده اش شوم و تحت تاثیر آهنگش قرار گیرم و به کیفیتی که مسلمانان واقعی و نخستین داشتند نزدیک گردم تا آن را بفهمم .
منبع: سایت ghadeerorg