مد در لغت به معنای بالا آمدن و امتداد یافتن است و در تجوید بمعنای کشیدن بیش از اندازه یک حرف در زمان تلاوت است

علامت مد در قرآن به شکل مقابل است

قصر بمعنای کوتاهی و کوتاه کردن و در تجوید بمعنی در حالت عادی و به اندازه معمولی تلاوت کردن یک حرف اطلاق میگردد.

مد بطور کلی به دو دسته تقسیم میشود که عبارتند از:

به حروفی که مد می گیرند حروف مدی گفته میشود.
تنها حروفی که در قرآن مد میگیرند حروف « ا - و - ی » می باشند که به آنها حروف مدی اطلاق میگردد
حروف مدی به خودی خود مد نمیگیرند بلکه همواره باید علت و سببی داشته باشند
سبب مد همواره یا همزه(همزه یا الف) است و یا سکون

مد اصلی مدی است که بعد از حروف مدی ، سبب مد وجود نداشته باشد در این صورت به حروف مدی همان واژه حروف مد اطلاق شده و میزان کشش حروف مدی در این حالت به اندازه عادی و طبیعی یعنی 2 حرکت می باشد

تذکر: به مدت زمانی که برای بازکردن و یا بستن آرام یک انگشت دست نیاز است ، حرکت گفته می شود.

مد فرعی مدی است که در آن بعد از حروف مدی یکی از سبب های مد قرار داشته باشند
مد فرعی انواع و اقسامی به شرح زیر دارد:

از مدهای فوق، مد منفصل و متصل سببشان همزه و مدهای لازم ،سکون عرضی و لین سببشان ساکن است.

مدی است که حرف مدی در آن در انتهای یک کلمه و سبب مد در ابتدای کلمه بعدی قرار دارد
میزان کشش مد منفصل 2 یا 4 یا 6 حرکت می باشد.

مد متصل مدی است که همانند مد منفصل سبب آن همزه(الف) می باشد اما با این تفاوت که حرف مدی و سبب مدی هردو در یک کلمه وجود دارند
میزان کشش مد متصل4یا 5 حرکت است اما هرگاه همزه در آخر کلمه قرار داشته باشد میزان کشش آن 6 حرکت می باشد.

سبب مدی همزه است و حرف مدی و سبب مد هردو در یک کلمه هستند پس مد متصل است و چون همزه درآخر کلمه است پس میزان کشش این مد 6 حرکت می باشد.

سبب مدی همزه است و حرف مدی و سبب مد هردو در یک کلمه هستند پس مد متصل است و چون همزه در وسط کلمه است پس میزان کشش این مد 4 یا 5 حرکت می باشد.

مد لازم مدی است که سبب آن سکون بوده بطوریکه چه در وقف و چه در وصل ساکن آن از بین نمی رود و همواره وجود دارد
میزان کشش مد لازم 6 حرکت است.

مد سکون عارضی مدی است که بعلت عرضه شدن ساکن(ساکن کردن آخر کلمه) بر آخر کلمه ای که حرف قبلی آن یکی از حروف مدی است ایجاد میشود
میزان کشش مد سکون عرضی 2 یا 4 یا 6 حرکت می باشد
باید توجه داشت که مد سکون عارضی بر روی حروفی که این مد را میگیرند در قرآن گذاشته نمیشود زیرا ممکن است قاری بر روی این کلمات وقف نکند و وصل نماید
اما اگر وقف کند مد ایجاد میشود.

در مثال بالا یک حرف مانده به آخر ، جزء حروف مدی است و حرف نون حرکت دارد. اما هنگامیکه بر روی این کلمه وقف میکنیم حرکت نون به ساکن تغییر پیدا میکند که در آن صورت هم حرف مدی را داریم و هم سکون را که سبب مد است. پس در نتیجه حرف واو مد به خود میگیرد

بعنوان تمرین مثالهایی از این دست را در آخر خیلی از آیات قرآن می توانید یافته و مد را بر روی آنها اجرا کنید.

دو حرف «واو» ساکن و «یاء» ساکن ماقبل مفتوح را حروف لین گویند.لین در لغت بمعنای نرم است اما در تجوید بمعنای نرم تلفظ کردن دو حرف «واو» و «یاء» ساکن ماقبل مفتوح است

هرگاه در کلمه ای حرف لین وجود داشته باشد و بعلت وقف حرف بعد از حرف لین ساکن شود آنگاه بر روی حرف لین ، مد بوجود می آید
مد لین در واقع همان مد سکون عارضی است با این تفاوت که مخصوص واو و یاء ساکن ماقبل مفتوح است
میزان کشش مد لین 2 یا 4 و یا 6 حرکت می باشد.